Meten is weten: lekkages opsporen met de MusicMedic Leak Tester

Een goed afgesteld blaasinstrument draait voor een groot deel om iets wat je niet kunt zien: luchtdichtheid. Een polster kan er perfect uitzien en ogenschijnlijk mooi sluiten, terwijl er toch een minuscuul lek aanwezig is. Juist zo'n klein lek kan merkbaar verschil maken in respons en speelgemak.

Daarom heb ik mijn werkplaats uitgebreid met een nieuw stuk meetgereedschap: de MusicMedic Leak Tester Mini.

Lekkage objectief meten

Bij het controleren van een klarinet wordt traditioneel onder andere gewerkt met een leklamp en voelers. Dat blijven uitstekende hulpmiddelen, maar zeer kleine lekkages zijn niet altijd eenvoudig zichtbaar of exact te beoordelen.

De Leak Tester pakt het anders aan. De openingen van het instrument worden met speciale pluggen afgesloten en het instrument wordt op de tester aangesloten. Vervolgens wordt met een gecontroleerde luchtstroom een drukverschil gecreëerd.

De drukmeter en flowmeter laten vervolgens zien hoeveel luchtverlies er aanwezig is. Daardoor wordt lekkage niet alleen zichtbaar of voelbaar, maar ook meetbaar.

Speciaal voor klarinetten en fluiten

De MusicMedic Leak Tester Mini is bedoeld voor het controleren van klarinetten en fluiten.

Op onderstaande foto gebruik ik de tester op een klarinet. Met speciale afsluitpluggen worden de openingen afgesloten, waarna de afdichting van het instrument systematisch kan worden gecontroleerd.

Een kleine lekkage bij een polster, verbinding of kurk die met het oog nauwelijks te ontdekken is, wordt via de meting direct zichtbaar. Daardoor kan veel gerichter naar de oorzaak worden gezocht: eerst vaststellen dat er een lek is, vervolgens lokaliseren waar het zit, corrigeren en daarna opnieuw meten.

En bij saxofoons?

Voor het doormeten van de complete body van een saxofoon is deze tester niet bedoeld. Daar gebruik ik onder andere een leklamp en mechanische controle van de polsters voor.

De Leak Tester kan bij een saxofoon wel worden gebruikt voor het controleren van de hals en de tenonverbinding. Ook daar kan een kleine lekkage invloed hebben op de respons en het speelgedrag van het instrument.

Waarom is meten belangrijk?

Een houtblaasinstrument kan nog spelen terwijl het niet optimaal afdicht. De speler kan zo'n probleem ongemerkt compenseren door harder te blazen, meer druk op de kleppen te zetten of de embouchure aan te passen.

Een goed afgedicht instrument reageert gemakkelijker en geeft de speler meer controle. Voor mij als reparateur is het bovendien belangrijk dat ik na een reparatie niet alleen kan beoordelen dat iets goed lijkt, maar het resultaat waar mogelijk ook objectief kan meten.

Meten als aanvulling op vakmanschap

Zo'n meetinstrument vervangt het traditionele reparatiewerk natuurlijk niet. Een leklamp, voelers, ervaring met polsters en vooral goed kijken en analyseren blijven onmisbaar.

De Leak Tester voegt daar iets waardevols aan toe: objectieve meetinformatie.

Dat past bij de manier waarop ik bij Special Sax wil werken: niet alleen een instrument repareren totdat het weer speelt, maar zo nauwkeurig mogelijk vaststellen waar een probleem zit en vervolgens controleren of het daadwerkelijk is opgelost.

De MusicMedic Leak Tester krijgt daarom voortaan een vaste plaats bij het controleren, onderhouden en reviseren van klarinetten.

Meten is weten.